Achtergrond

Bevolking

28 %

Gemeenten

111

Installaties

17

Stalen

118

Analyses

944

Laatste staalafname

Laatste week van maart 2025

In België maakt het afvalwatermonitoringsprogramma het mogelijk om het gebruik van verschillende illegale drugs (cocaïne, crack, MDMA, amfetamine, methamfetamine, ketamine, 3-MMC en 4-MMC) te volgen. Het monitoringsprogramma wordt jaarlijks uitgevoerd en sluit aan bij de Europese SCORE-actie die wordt gecoördineerd door het Drugsagentschap van de Europese Unie. Gedurende 7 opeenvolgende dagen in het voorjaar worden dagelijks afvalwatermonsters genomen in 17 rioolwaterzuiveringsinstallaties verspreid over de drie gewesten van België, voornamelijk in dichtbevolkte gebieden. De exacte dagen worden zorgvuldig gekozen om een momentopname van het dagelijks leven te geven; een periode zonder feestdagen, schoolvakanties of andere verstorende gebeurtenissen.

De monsters worden in samenwerking met het Toxicologisch Centrum van de Universiteit Antwerpen getest op de aanwezigheid van biomarkers voor het gebruik van de eerder genoemde illegale drugs. Deze biomarkers zijn stoffen die in het lichaam worden gevormd wanneer het de illegale drugs verwerkt en afbreekt. Door hun concentratie in het influent afvalwater te meten en rekening te houden met het aantal mensen dat door de rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt bediend, kan een schatting worden gemaakt van het drugsgebruik van de bevolking (bevolkingsgenormaliseerde massabelasting, uitgedrukt in mg/dag/1000 inwoners). Een meer diepgaande analyse van de resultaten en gedetailleerde informatie over de methodologie zijn beschikbaar in een apart rapport op de website van Sciensano. De volledige dataset is toegankelijk via het federale geoportaal.

In België maakt het afvalwatermonitoringsprogramma het mogelijk om het gebruik van verschillende illegale drugs (cocaïne, crack, MDMA, amfetamine, methamfetamine, ketamine, 3-MMC en 4-MMC) te volgen. Het monitoringsprogramma wordt jaarlijks uitgevoerd en sluit aan bij de Europese SCORE-actie die wordt gecoördineerd door het Drugsagentschap van de Europese Unie. Gedurende 7 opeenvolgende dagen in het voorjaar worden dagelijks afvalwatermonsters genomen in 17 rioolwaterzuiveringsinstallaties verspreid over de drie gewesten van België, voornamelijk in dichtbevolkte gebieden. De exacte dagen worden zorgvuldig gekozen om een momentopname van het dagelijks leven te geven; een periode zonder feestdagen, schoolvakanties of andere verstorende gebeurtenissen.

De monsters worden in samenwerking met het Toxicologisch Centrum van de Universiteit Antwerpen getest op de aanwezigheid van biomarkers voor het gebruik van de eerder genoemde illegale drugs. Deze biomarkers zijn stoffen die in het lichaam worden gevormd wanneer het de illegale drugs verwerkt en afbreekt. Door hun concentratie in het influent afvalwater te meten en rekening te houden met het aantal mensen dat door de rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt bediend, kan een schatting worden gemaakt van het drugsgebruik van de bevolking (bevolkingsgenormaliseerde massabelasting, uitgedrukt in mg/dag/1000 inwoners). Een meer diepgaande analyse van de resultaten en gedetailleerde informatie over de methodologie zijn beschikbaar in een apart rapport op de website van Sciensano. De volledige dataset is toegankelijk via het federale geoportaal.

Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
Cocaïne is, na cannabis, de meest gebruikte illegale drug en de meest gebruikte stimulerende drug onder de algemene bevolking. De afvalwatermonitoringscampagne van 2025 bevestigt dat cocaïne wijdverspreid verkrijgbaar is. De hoogste concentraties werden doorgaans in het weekend gemeten, wat suggereert dat cocaïnegebruik verband houdt met recreatieve contexten.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
Het gebruik van crackcocaïne is in iets meer dan de helft van de opgenomen afvalwaterzuiveringsinstallaties gedetecteerd. Er was geen significant verschil in de metingen tussen de verschillende regio's (Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Vlaanderen, Wallonië). In tegenstelling tot cocaïnegebruik in het algemeen werd er geen verschil waargenomen tussen gebruik in het weekend en op weekdagen, wat suggereert dat crackcocaïne doorgaans op een meer regelmatige basis wordt gebruikt.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
MDMA, ook bekend als xtc, is een van de meest gebruikte drugs in het nachtleven. De afvalwatermonitoringscampagne van 2025 bevestigt dat deze drug in het hele land wijdverspreid is, hoewel de meetwaarden voor Waalse afvalwaterzuiveringsinstallaties doorgaans lager waren dan die in Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De hoogste metingen deden zich over het algemeen voor op zondag en maandag, wat wijst op recreatief gebruik.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
Hoewel amfetamine in de algemene bevolking over het algemeen minder wordt gebruikt dan andere stimulerende drugs zoals cocaïne en MDMA, werd amfetamine aangetroffen in monsters van alle onderzochte afvalwaterzuiveringsinstallaties. De hoogste totale waarden werden doorgaans aangetroffen bij de Vlaamse installaties, de laagste bij de Waalse. Er werd geen significant verschil vastgesteld tussen het gebruik in het weekend en op weekdagen, wat suggereert dat amfetamine eerder op regelmatige basis wordt gebruikt.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
De campagne voor de monitoring van afvalwater in 2025 wijst op het vrij beperkte gebruik van methamfetamine in België. Geen enkel monster uit Waalse afvalwaterzuiveringsinstallaties testte positief op biomarkers voor methamfetamine. Er waren geen aanwijzingen voor een significant hoger gebruik van de drug op een bepaalde dag of in het weekend.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
De campagne voor de monitoring van afvalwater in 2025 wijst op de wijdverspreide beschikbaarheid van ketamine, zonder significante verschillen tussen de regio's (Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Vlaanderen, Wallonië). De gegevens wijzen ook niet op een hoger gebruik tijdens het weekend of op een bepaalde dag. Andere gegevensbronnen hebben ketamine in verband gebracht met het nachtleven.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
3-MMC en 4-MMC (mefedron) behoren tot de synthetische cathinonen, een diverse en snel groeiende klasse van stimulerende drugs met effecten die vergelijkbaar zijn met die van amfetamine. Hun kennelijke populariteit in België kon niet worden bevestigd door de afvalwatergegevens van 2025; 3-MMC werd in geen van de afvalwaterzuiveringsinstallaties aangetroffen, 4-MMC alleen in die van Gent en Harelbeke. Een waarschijnlijke verklaring hiervoor is de verkeerde verkoop van 2-MMC en andere cathinonen als 3- of 4-MMC, wat een extra gezondheidsrisico vormt voor de mensen die deze drugs gebruiken.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
3-MMC en 4-MMC (mefedron) behoren tot de synthetische cathinonen, een diverse en snel groeiende klasse van stimulerende drugs met effecten die vergelijkbaar zijn met die van amfetamine. Hun kennelijke populariteit in België kon niet worden bevestigd door de afvalwatergegevens van 2025; 3-MMC werd in geen van de afvalwaterzuiveringsinstallaties aangetroffen, 4-MMC alleen in die van Gent en Harelbeke. Een waarschijnlijke verklaring hiervoor is de verkeerde verkoop van 2-MMC en andere cathinonen als 3- of 4-MMC, wat een extra gezondheidsrisico vormt voor de mensen die deze drugs gebruiken.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
Cocaïne is, na cannabis, de meest gebruikte illegale drug en de meest gebruikte stimulerende drug onder de algemene bevolking. De afvalwatermonitoringscampagne van 2025 bevestigt dat cocaïne wijdverspreid verkrijgbaar is. De hoogste concentraties werden doorgaans in het weekend gemeten, wat suggereert dat cocaïnegebruik verband houdt met recreatieve contexten.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
Het gebruik van crackcocaïne is in iets meer dan de helft van de opgenomen afvalwaterzuiveringsinstallaties gedetecteerd. Er was geen significant verschil in de metingen tussen de verschillende regio's (Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Vlaanderen, Wallonië). In tegenstelling tot cocaïnegebruik in het algemeen werd er geen verschil waargenomen tussen gebruik in het weekend en op weekdagen, wat suggereert dat crackcocaïne doorgaans op een meer regelmatige basis wordt gebruikt.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
MDMA, ook bekend als xtc, is een van de meest gebruikte drugs in het nachtleven. De afvalwatermonitoringscampagne van 2025 bevestigt dat deze drug in het hele land wijdverspreid is, hoewel de meetwaarden voor Waalse afvalwaterzuiveringsinstallaties doorgaans lager waren dan die in Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De hoogste metingen deden zich over het algemeen voor op zondag en maandag, wat wijst op recreatief gebruik.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
Hoewel amfetamine in de algemene bevolking over het algemeen minder wordt gebruikt dan andere stimulerende drugs zoals cocaïne en MDMA, werd amfetamine aangetroffen in monsters van alle onderzochte afvalwaterzuiveringsinstallaties. De hoogste totale waarden werden doorgaans aangetroffen bij de Vlaamse installaties, de laagste bij de Waalse. Er werd geen significant verschil vastgesteld tussen het gebruik in het weekend en op weekdagen, wat suggereert dat amfetamine eerder op regelmatige basis wordt gebruikt.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
De campagne voor de monitoring van afvalwater in 2025 wijst op het vrij beperkte gebruik van methamfetamine in België. Geen enkel monster uit Waalse afvalwaterzuiveringsinstallaties testte positief op biomarkers voor methamfetamine. Er waren geen aanwijzingen voor een significant hoger gebruik van de drug op een bepaalde dag of in het weekend.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
De campagne voor de monitoring van afvalwater in 2025 wijst op de wijdverspreide beschikbaarheid van ketamine, zonder significante verschillen tussen de regio's (Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Vlaanderen, Wallonië). De gegevens wijzen ook niet op een hoger gebruik tijdens het weekend of op een bepaalde dag. Andere gegevensbronnen hebben ketamine in verband gebracht met het nachtleven.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
3-MMC en 4-MMC (mefedron) behoren tot de synthetische cathinonen, een diverse en snel groeiende klasse van stimulerende drugs met effecten die vergelijkbaar zijn met die van amfetamine. Hun kennelijke populariteit in België kon niet worden bevestigd door de afvalwatergegevens van 2025; 3-MMC werd in geen van de afvalwaterzuiveringsinstallaties aangetroffen, 4-MMC alleen in die van Gent en Harelbeke. Een waarschijnlijke verklaring hiervoor is de verkeerde verkoop van 2-MMC en andere cathinonen als 3- of 4-MMC, wat een extra gezondheidsrisico vormt voor de mensen die deze drugs gebruiken.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Interactief geografisch overzicht
Loading...
Installatie PNML evolutie
Loading...
Nationaal PNML-gemiddelde in 2025
Loading...
3-MMC en 4-MMC (mefedron) behoren tot de synthetische cathinonen, een diverse en snel groeiende klasse van stimulerende drugs met effecten die vergelijkbaar zijn met die van amfetamine. Hun kennelijke populariteit in België kon niet worden bevestigd door de afvalwatergegevens van 2025; 3-MMC werd in geen van de afvalwaterzuiveringsinstallaties aangetroffen, 4-MMC alleen in die van Gent en Harelbeke. Een waarschijnlijke verklaring hiervoor is de verkeerde verkoop van 2-MMC en andere cathinonen als 3- of 4-MMC, wat een extra gezondheidsrisico vormt voor de mensen die deze drugs gebruiken.

Een meer diepgaande analyse en vergelijking van de bevindingen met die van andere gegevensbronnen/studies is te vinden in het specifiek rapport van de afvalwatermonitoringscampagne 2025.
Partners
In samenwerking met:
Financierders: